Xét nghiệm Alpha – fetoprotein (AFP) và sàng lọc ung thư gan
Việc tầm soát và chẩn đoán sớm ung thư gan là một trong những vấn đề có tính chất quyết định đến thời gian sống của người bệnh. Y học hiện đại đã nghiên cứu và ứng dụng nhiều phương pháp có thể chẩn đoán ung thư gan sớm và cho độ chính xác cao, trong đó, xét nghiệm AFP được xem là phương pháp được triển khai rộng rãi để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị hiện nay.
Việc tầm soát và chẩn đoán sớm ung thư gan là một trong những vấn đề có tính chất quyết định đến thời gian sống của người bệnh. Y học hiện đại đã nghiên cứu và ứng dụng nhiều phương pháp có thể chẩn đoán ung thư gan sớm và cho độ chính xác cao, trong đó, xét nghiệm AFP được xem là phương pháp được triển khai rộng rãi để hỗ trợ chẩn đoán và điều trị hiện nay.
- Alpha – fetoprotein (AFP) là gì ?
Alpha – fetoprotein (AFP) là một globulin được hình thành trong túi noãn hoàng và gan của bào thai. Nếu thai phát triển bình thường, nồng độ AFP được tìm thấy trong huyết thanh của mẹ sẽ tăng lên. Chỉ một lượng không đáng kể AFP vẫn còn lại trong dòng tuần hoàn sau sinh.
AFP cũng được coi như một chất chỉ điểm (marker) khối u đối với một số loại ung thư như: ung thư gan nguyên phát (hepatocellular carcinoma [HCC]), ung thư tinh hoàn, buồng trứng. Các ung thư đặc trưng điển hình bằng các tế bào không được biệt hóa, vì vậy các tế bào này thường vẫn mang các chất chỉ điểm bề mặt (serface marker) tương tự như các chất chỉ điểm được tìm thấy ở bào thai. Khi nồng độ AFP tăng cao, khả năng có ung thư càng lớn.
![]()
AFP cũng được coi như một chất chỉ điểm (marker) khối u đối với một số loại ung thư như: ung thư gan nguyên phát (hepatocellular carcinoma [HCC]), ung thư tinh hoàn, buồng trứng. Các ung thư đặc trưng điển hình bằng các tế bào không được biệt hóa, vì vậy các tế bào này thường vẫn mang các chất chỉ điểm bề mặt (serface marker) tương tự như các chất chỉ điểm được tìm thấy ở bào thai. Khi nồng độ AFP tăng cao, khả năng có ung thư càng lớn.
- Chỉ định xét nghiệm
– Để chẩn đoán ung thư tế bào gan nguyên phát.
– Để chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào mầm (germ cell carcinoma) không phải là tế bào mầm sinh dục.
– Để sàng lọc các khuyết tật ống thần kinh (neural tube defects) của bào thai như tật nứt đốt sống (spina bifida) và quái thai không não (anencephaly).
– Để theo dõi điều trị các bệnh nhân đang được điều trị ung thư (nhất là ung thư tế bào gan, u buồng trứng và tinh hoàn).
– Để chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào mầm (germ cell carcinoma) không phải là tế bào mầm sinh dục.
– Để sàng lọc các khuyết tật ống thần kinh (neural tube defects) của bào thai như tật nứt đốt sống (spina bifida) và quái thai không não (anencephaly).
– Để theo dõi điều trị các bệnh nhân đang được điều trị ung thư (nhất là ung thư tế bào gan, u buồng trứng và tinh hoàn).
- Cách lấy bệnh phẩm
– Xét nghiệm được thực hiện trên huyết thanh. Không nhất thiết yêu cầu BN cần phải nhịn ăn trước khi lấy máu làm XN.
– Giá trị bình thường
+ Nam giới và phụ nữ không có thai:
– Giá trị bình thường
+ Nam giới và phụ nữ không có thai: