hiễm khuẩn vết mổ (NKVM) là những nhiễm khuẩn tại vị trí phẫu thuật trong khoảng thời gian 30 ngày đến 90 ngày tính từ ngày phẫu thuật. NKVM được chia thành 3 loại: (1) NKVM nông gồm các nhiễm khuẩn ở lớp da hoặc tổ chức dưới da tại vị trí rạch da; (2) NKVM sâu gồm các nhiễm khuẩn tại lớp cân và/hoặc cơ tại vị trí rạch da. NKVM sâu cũng có thể bắt nguồn từ NKVM nông để đi sâu bên trong tới lớp cân cơ; (3) Nhiễm khuẩn cơ quan/khoang cơ thể. Có 4 nhóm yếu tố nguy cơ gây NKVM gồm:
Người bệnh: Người mắc bệnh tiểu đường, nghiện thuốc lá, suy giảm miễn dịch, béo phì…
Yếu tố môi trường: Vệ sinh tay, chuẩn bị phẫu thuật, chuẩn bị bệnh nhân không tốt, dụng cụ không đảm bảo vô khuẩn…
Yếu tố phẫu thuật: Thời gian phẫu thuật, thao tác, loại phẫu thuật…
Tác nhân gây bệnh: Mức độ ô nhiễm, độc lực và khả năng kháng kháng sinh của vi sinh vật…
Để ngăn ngừa, giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ phải áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp, từ khâu chuẩn bị người bệnh, tiến hành phẫu thuật và chăm sóc sau mổ với sự tham gia của nhiều khoa, phòng và đội ngũ nhân viên y tế. Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí JAMA, 6 biện pháp dưới đây có thể làm giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ trên người bệnh.
Người bệnh: Người mắc bệnh tiểu đường, nghiện thuốc lá, suy giảm miễn dịch, béo phì…
Yếu tố môi trường: Vệ sinh tay, chuẩn bị phẫu thuật, chuẩn bị bệnh nhân không tốt, dụng cụ không đảm bảo vô khuẩn…
Yếu tố phẫu thuật: Thời gian phẫu thuật, thao tác, loại phẫu thuật…
Tác nhân gây bệnh: Mức độ ô nhiễm, độc lực và khả năng kháng kháng sinh của vi sinh vật…
Để ngăn ngừa, giảm thiểu nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ phải áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp, từ khâu chuẩn bị người bệnh, tiến hành phẫu thuật và chăm sóc sau mổ với sự tham gia của nhiều khoa, phòng và đội ngũ nhân viên y tế. Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí JAMA, 6 biện pháp dưới đây có thể làm giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ trên người bệnh.
- Loại bỏ lông đúng phương pháp (cắt) tỷ lệ NKVM là 2,5% so với 4,4% khi loại bỏ không đúng phương pháp (cắt).
- Khử khuẩn để tiêu diệt tụ cầu vàng trong mũi và trên da cho thủ thuật có nguy cơ cao tỷ lệ NKVM là 0,8% so với không làm là 2%.
- Sát khuẩn da trước mổ bằng Chlohexidine- cồn tỷ lệ NKVM là 4% so với sử dụng Povidine là 6,5%.
- Duy trì thân nhiệt > 36 độ trong quá trình phẫu thuật (ủ ấm cơ thể, dịch truyền, máu…) tỷ lệ NKVM là 4,7% so với việc không làm là13%.
- Kiểm soát đường huyết