1. Tuyến nước bọt bao gồm các tuyến chính là tuyến mang tai, tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi. Ngoài ra còn có các tuyến nước bọt phụ nằm rải rác trong niêm mạc miệng và niêm mạc vòm khẩu cái.
U tuyến nước bọt tương đối ít gặp, chiếm khoảng 2% các loại u ở người. Tỉ lệ nam nữ mắc bệnh như nhau và xảy ra ở người lớn nhiều hơn trẻ em.
U tuyến nước bọt tương đối ít gặp, chiếm khoảng 2% các loại u ở người. Tỉ lệ nam nữ mắc bệnh như nhau và xảy ra ở người lớn nhiều hơn trẻ em.
Các trường hợp còn lại u xuất hiện ở tuyến nước bọt dưới lưỡi và các tuyến nước bọt phụ nhưng tỉ lệ ác tính khoảng 80%.
Có rất nhiều biện pháp để chẩn đoán u tuyến nước bọt như: khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, chọc hút tế bào bằng kim nhỏ, sinh thiết. Trong đó, phương pháp tế bào học chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA tuyến nước bọt) được đánh giá là phương pháp hiệu quả ngay cả trong giai đoạn sớm.
Các khối u tuyến nước bọt là rất hiếm, chiếm ít hơn 10 phần trăm của tất cả các khối u đầu và cổ. Không rõ nguyên nhân gây ra khối u tuyến nước bọt.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng ung thư tuyến nước bọt xảy ra khi một số tế bào trong tuyến nước bọt phát triển đột biến trong DNA của chúng. Các đột biến cho phép các tế bào phát triển và phân chia nhanh chóng. Các tế bào bị đột biến tiếp tục sống khi các tế bào khác sẽ chết. Các tế bào tích lũy tạo thành một khối u có thể xâm lấn mô gần đó. Các tế bào ung thư có thể vỡ ra và lan rộng (di căn) đến các khu vực xa của cơ thể.
3. Tầm soát bệnh U tuyến nước bọt bằng Kỹ thuật chọc hút tế bào tuyến nước bọt bằng kim nhỏ (FNA- Fine Needle Aspiration)
FNA tuyến nước bọt là một thủ thuật sử dụng kim cỡ nhỏ xuyên qua da để thu thập một lượng tế bào của các tổn thương ở tuyến nước bọt, nhằm xác định bản chất tổn thương trước khi bác sĩ lâm sàng quyết định kế hoạch điều trị của bệnh nhân.
Chỉ định: Bất kỳ tổn thương có thể sờ được của tuyến nước bọt hoặc FNA dưới hướng dẫn siêu âm đối với các tổn thương không sờ thấy.
Chống chỉ định: bệnh nhân rối loạn đông máu
4. Các bước tiến hành
- Sát trùng vùng tuyến nước bọt có tổn thương cần chọc hút mà đã được xác định trên lâm sàng và trên siêu âm.
- Cố định vị trí tổn thương, chọc thẳng kim qua da vào vùng tổn thương đã cố định.
- Dùng áp lực âm tính trong bơm tiêm hút bệnh phẩm ra.
- Bơm dịch chọc hút trong xylanh ra lam kính, dàn bệnh phẩm lên tiêu bản.
- Nhuộm H.E hoặc Giem sa
- Đọc tổn thương trên kính hiển vi. Phân loại tổn thương tế bào học theo hệ thống Milan.
