Ung thư tiền liệt tuyến (UTTLT) là một loại ung thư thường gặp ở nam giới. Theo Hiệp hội ung thư Mỹ, mỗi năm trên thế giới có gần 200.000 người mắc ung thư tiền liệt tuyến. Bệnh có tỷ lệ tử vong khoảng 3.4% năm. Nguy cơ mắc UTTLT tăng cao khi trên 50 tuổi. Xét nghiệm PSA là một dấu ấn ung thư cần được thực hiện sớm để sàng lọc UTTLT. Một nghiên cứu lớn tại châu Âu năm 2012 đã công bố, nam giới nếu được sàng lọc UTTLT bằng xét nghiệm PSA sẽ giảm 21% nguy cơ tử vong do ung thư tuyến tiền liệt.
PSA là một enzym kallikrein được tiết bởi các tế bào biểu mô của tuyến tiền liệt với bản chất là một glycoprotein có trọng lượng phân tử khoảng 30.000 dalton. PSA toàn phần trong huyết tương bao gồm phần lớn gắn với các protein (PSA liên hợp) và một lượng nhỏ không gắn với protein được gọi là PSA tự do (free PSA - fPSA). Trên thực hành lâm sàng xét nghiệm PSA toàn phần và PSA tự do thường được dùng trong chẩn đoán UTTLT.
1. Khoảng tham chiếu: Xét nghiệm PSA đang được triển khai trên hệ thống máy Access 2 tại Bệnh viện Ung bướu Bắc Giang.
- PSA chủ yếu được bài tiết vào tinh dịch, chỉ có một lượng rất nhỏ thoát vào trong máu. Lượng PSA trong huyết tương tăng dần theo tuổi của người đàn ông.
+ Từ 40 – 49 tuổi: PSA ≤ 2,5 ng/mL
+ Từ 50 – 59 tuổi: PSA ≤ 3,5 ng/mL
+ Từ 60 – 69 tuổi: PSA ≤ 4,5 ng/mL
+ Từ 70 – 79 tuổi: PSA ≤ 6,5 ng/Ml
- PSA tự do bình thường chiếm khoảng 30% PSA toàn phần.
![]()
2. Ý nghĩa chẩn đoán của kết quả xét nghiệm PSA và fPSA
- Khi nồng độ PSA toàn phần (thường được gọi là xét nghiệm PSA)
PSA là một enzym kallikrein được tiết bởi các tế bào biểu mô của tuyến tiền liệt với bản chất là một glycoprotein có trọng lượng phân tử khoảng 30.000 dalton. PSA toàn phần trong huyết tương bao gồm phần lớn gắn với các protein (PSA liên hợp) và một lượng nhỏ không gắn với protein được gọi là PSA tự do (free PSA - fPSA). Trên thực hành lâm sàng xét nghiệm PSA toàn phần và PSA tự do thường được dùng trong chẩn đoán UTTLT.
1. Khoảng tham chiếu: Xét nghiệm PSA đang được triển khai trên hệ thống máy Access 2 tại Bệnh viện Ung bướu Bắc Giang.
- PSA chủ yếu được bài tiết vào tinh dịch, chỉ có một lượng rất nhỏ thoát vào trong máu. Lượng PSA trong huyết tương tăng dần theo tuổi của người đàn ông.
+ Từ 40 – 49 tuổi: PSA ≤ 2,5 ng/mL
+ Từ 50 – 59 tuổi: PSA ≤ 3,5 ng/mL
+ Từ 60 – 69 tuổi: PSA ≤ 4,5 ng/mL
+ Từ 70 – 79 tuổi: PSA ≤ 6,5 ng/Ml
- PSA tự do bình thường chiếm khoảng 30% PSA toàn phần.
2. Ý nghĩa chẩn đoán của kết quả xét nghiệm PSA và fPSA
- Khi nồng độ PSA toàn phần (thường được gọi là xét nghiệm PSA)